نحوه خواندن الف و لام تعریف در اول کلمات

الف و لام تعریف همیشه در اول اسمها می آید

اَلْاِنسانُ – اَلْبَیْتِ – اَلْقُرْآنَ

شیوه خواندن ال
ال شامل دو حرف است: 1- الف 2- لام
1- ا: این الف در واقع همزه وصل است و در وسط جمله خولنده نمی شود و نحوه خواندن آن را در درسهای گذشته توضیح دادیم
2- ل: این لام ساکن نزد بیست و هشت حرف دو حالت دارد
 

اول: هر گاه بعد از لام تعریف یکی از چهارده حرف شمسی قرار گیرد لام خوانده نمی شود و حرف بعد از لام مشدد می شود
 

ت – ث - د – ذ – ر – ز – س – ش – ص – ض – ط – ظ – ل – ن

اَلتَّوْبَةُ – اَلدّینُ – اَلذِّکْرَ – اَلسَّماءَ – اَلطّالِبُ

دوم: هر گاه بعد از لام تعریف یکی از چهارده حرف قمری قرار بگیرد، لام خوانده می شود و حرف بعد از لام هم مشدد نمی شود
 

ا – ب – ج – ح – خ – ع – غ – ف – ق – ک – م – و – ه – ی

اَلْاَمینُ – اَلْقَمَرُ – اَلْکَوْثَرَ – اَلْواقِعَةُ – اَلْیَمینِ

 حروف ناخوانا (3)

ب: حروفی که در برخی از موارد ناخوانا بوده و تلفظ نمی شوند
 

اول: همزه وصل
همزه وصل الفی است که در اول بعضی از کلمات می آید و اگر در ابتدای جمله قرار گیرد خوانده نمی شود، ولی هرگاه بین دو کلمه واقع شود تلفظ نمی شود

مِنَ الْاَرْضِ – رَبِّ اغْفَرْ – قَدِ اقْتَرَبْ

دوم: حروف مد نزد همزه وصل
هرگاه حروف مد (صداهای کشیده) قبل از همزه وصل قرار گیرند خوانده نمی شوند بلکه به صداهای کوتاه تبدیل می شوند

هذَالْوَعْدُ – فِی الْمَدینَةِ – ذُو الْعَرْشِ

حروف ناخوانا (2)

الف: حروفی که پیوسته ناخوانا بوده و تلفظ نمی شوند

اول: پایه همزه و الف مدی
هرگاه همزه روی واو یا یاء بزرگ یا کوچک قرار گیرد، واو و یاء پایه هستند و خوانده نمی شوند، بلکه فقط همزه خوانده می شود

یُؤْخَذُ – یَؤْمَئِذٍ – قُرِئَ

هرگاه الف مدی روی واو و یاء قرار بگیرد، واو و یاء پایه الف مدی هستند و خوانده نمی شوند، بلکه فقط الف به کمک حرف ما قبلش خوانده می شود
 

صَلوةً – نَریکَ – ضُحی

دوم: الف جمع

الف جمع: الفی است که بعد از واو آخر کلمه قرار می گیرد و هیچگاه خوانده نمی شود
صَبَرُوا – فَرِحُوا – خَلَوْا

 تذکر
 الف: حروف ناخوانا هیچگاه حرکت یا سکون به خود نمی گیرند
 ب: واو در کلمه صلوات پایه الف مدی نیست و خوانده می شود و باید با کلمه صَلوةَ اشتباه نشود، همچنین یائ در کلمه سُقْیها در سوره الشمس پایه الف مدی نیست و خوانده می شود
 ج: الف جمع غالبا بعد از واو مدی می آید و گاهی هم بعد از واو غیر مدی و یا واو ناخوانا که پایه همزه است قرار می گیرد چنانچه در مثالهای فوق آمده است

سوم: واو در چند کلمه

واو در چند کلمه قرآن نوشته شده ولی خوانده نمی شود و آن کلمات به شرح زیر است و باید حفظ شوند
 

اُولی----> اُلی
اُولُوا ----> اُلُوا
اُلآءِ ----> اُلآءِ
اُولاتِ ----> اُلاتِ
اُولیِکَ ----> اُلئِکَ
سَاُوریکُمْ ----> سَاُریکُم

 تذکر
الف: واو در کلمه اُولی و اُولیهُم خوانده می شود و باید با واو ناخوانا در کلمه اُولی که در این درس آمده اشتباه نشود
ب: در بعضی از قرآنها زیر واو ناخوانا کلمه قصر یا اشباع نوشته شده
همچنین در بعضی دیگر از قرآنها این علامت ---ْ—روی اغلب حروف ناخوانا قرار دارد تا قاری متوجه شود و این حروف را نخواند

تنوین

تنوین نون ساکنی است که در آخر بعضی از کلمات خوانده می شود ولی نوشته نمی شودو بر سه قسم می باشد
 

اول: تنوین نصب ---ً—یا فتحه
فتحه + نون ساکن = تنوین نصب
---ً-- = نْ + ---َ--

نکته: با تنوین نصب غالبا الف می باشد اما آن الف تلفظ نمی گردد

مانند
قَوْمًا – مَفَازًا - عَلِیمًا

در سه حالتی که توضیح داده می شود بعد از تنوین فتحه، الف واقع نمی شود
 

الف: وقتی که کلمه به (ة) ختم شود
مَائِدَةً – اَعِزَّةً – مَوْعِظَةً

ب: وقتی که کلمه به (اء) ختم می شود
بَلَآءً - فِدَآءً - اَحْیَآءً

ج: وقتی که کلمه به (ی) ختم شود
هُدیً – ضُحیً - طُویً

دوم: تنوین جر ---ٍ-- یا کسره
کسره + نون ساکن = تنوین جر
---ٍ-- = نْ + --ِ--

مانند
قَوْمٍ – بَعْضٍ – قَرْیَةٍ

سوم: تنوین رفع ---ٌ-- یا ضمه
ضمه + نون ساکن = تنوین رفع
---ٌ-- = نْ + --ُ--

مانند
شَکُورٌ – کَبِیرَةٌ – مَوْعِظَةٌ